All posts by प्रविण खरमाळे

नांगरदरा ट्रेक एक वेगळीच पर्वणी.

नांगरदरा ट्रेक एक वेगळीच पर्वणी.

घाटवाटा म्हटले कि या घाटवाटांनी फिरताना भटक्यांचा आनंद गगणात मावेनासा होतो. गेली तीन वर्षे “निसर्गरम्य जुन्नर तालुका” पेजवर नांगदराची माहीती अपलोड करा म्हणुन पर्यटकांचे सतत मेसेजेस येत होते. त्यांची इच्छा आज या लेखाच्या माध्यमातून निश्चितच मी पुर्ण करतोय .
नांगरदरा नाव ऐकायला थोड विचित्र वाटते नाही का? अस काय आहे की ज्यामुळे या ठिकाणास नांगरदरा असे नाव पडले? निश्चितच मी आपणास ही माहिती अवगत करून देण्याचा प्रयत्न करतोय. याच सोबत एक नवीन माहिती पण आपणासमोर मांडतोय की जी कदाचित जुन्नरच्या इतिहासात आपण वाचली नसावी. जुन्नर आणि आस्वल असा उल्लेख तरी मी अद्याप कुठे ऐकला नाही. परंतु या घाटवाटेच्या शोधात मला अस्वलाचा उल्लेख स्थानिकांच्या तोंडून ऐकायला मिळाला व खुप अत्यानंद झाला.
खुप सा-या पर्यटकांनी नांगरदराचा संपर्क थेट दिवाणपाड्याशी जोडला व हे सत्य शोधण्यासाठी मी 28 कि.मी ची पायपीट करत समुद्रसपाटीपासुन 1146 मीटर उंच अशा अक्षांस- 19*19’25.6 रेखांश – 073*44’43.1 येथे अंजणावळ्याचा व-हाडी डोंगर व दौंड्या डोंगर यांच्या मध्यावर पोहचलो. ही पायपीट करताना अनेक कातळकोरीव पाय-या नजरेसमोर पडल्याने मी गोंधळून गेलो. सोबतीला दोन स्थानिक मार्गदर्शक रोहीदास बो-हाडे, किरण घुटे व मित्र सुशांत कबाडी होतेच.दरेवाडीतुन उत्तरेस पसरलेल्या माळशेज घाटाच्या कोकणकड्याकडे तो पण भर उन्हात. अनेक चढउतार पार करत करत घामाने ओलेचिंब होऊन आम्ही कोकणकड्यावर पोहचलो. लक्ष्य होते ते दरेवाडीतुन दिवाणपाड्यात उतरण्याचे. तो मार्ग म्हणजे आज मृत्यूची खाईच बनला आहे. स्थानिक सांगतात की खुप वर्षा पुर्वी लोक येथून वर येत असत परंतु येथे खराळ गेल्याने हा मार्गच बंद झाला. व दिसते ती फक्त दरी.
खरेतर दिवाणपाड्याचे नाते जोडले गेले ते नाणेघाटाशी. येथील असलेल्या दिवाणपाडा ते नाणेघाट मार्गाचा इतिहास 2200 वर्ष जुना असल्याचे निदर्शनास आला तो येथील कातळ कोरीव पाय-यां पाहूनच, व तो पुरावा सत्य असल्याचे जणू स्पष्टच संकेतच मिळाले. “दिवाण” म्हटले की आपण भुतकाळाच्या गुहेत शिरतो व आपल्या समोर उभे राहतात दिवाणजी कि ज्यांच्याकडे तेथील विभागाचा लेखा जोखा ठेवण्याची जबाबदारी पुर्वी असायची. नाणेघाट बांधला गेला व येथील शेतसारा व घाटमार्गामुळे जी जकात आकारली जायची ती संपूर्ण जबाबदारी दिवाणपाड्यात वास्तव्य करणा-या दिवाणजींकडे असायची. व त्यामुळे या वस्तीचे नाव दिवाणपाडा ठेवण्यात आले. या वस्तीला पण संरक्षण दिले गेले होते. कारण जुन्नरच्या मध्यवर्ती ठिकाणांना जोडणारी मुख्य म्हणजे हीच घाटवाट होती. दिवाणपाड्या जवळ असलेले आंबेमाळ, सावर्णे अशी वेगवेगळी द-यांखो-यांत वसलेली गावे पहावयास मिळतात. येथून दिसणारे माळशेज घाट व वेडीवाकडी वळणे घेणारी एक काळी रेषा अर्थातच कल्याण ते अहमदनगर महामार्ग दृश्य, समोरच अंजनावळ्याचा व-हाडी डोंगररांग व याच डोंगराच्या आडून हळूच डोकाऊन पाहणारे किल्ले जीवधन व किल्ले भैरवगड यांचे अलौकिक दृश्य पहावयास मिळते.
येथील परिसराचे निरीक्षण करत आम्ही निघालो ते नांगरदरा च्या शोधात. समोरच माळशेजच्या भेटीला आलेल्या दौंड्याचे रौद्र रूप वर चढण्यासाठी आव्हान देत होत. किरण व मी त्या कड्याच्या शिखरावर चढून विजय मिळविण्याचा प्रयत्न करत होतो. कातळाचे 90 डिग्री अँगलचे दोन टप्पे फ्रि हँड क्लाईंब केले खरे परंतु पुढील टप्याचा रूद्र अवतार पाहून त्या कड्याला मुजरा ठोकत आम्ही माघार घेत उतरणीला लागलो.
आता आम्ही माळशेज घाट कोकणकडा कडा अर्धा कि.मी दुर सोडत दक्षिणेस सरकु लागलो. समोर वनदेव डोंगर शिखर दिसत होते. शिखरावर चढण्याचा सोपामार्ग दक्षिणेकडून होता. त्या ठिकाणी पोहचून माघारी पुन्हा शिखरावर यावे लागणार होते. आम्ही तसे न करता सरळ उत्तरेकडून रिस्क घेत चढाई सुरू केली. कारण पश्चिमेला सुर्यदेव आराम करण्यासाठी मार्गस्थ झाल्याचे दिसून येत होते. दिवसभर तळपत्या त्या गोळ्यामध्ये आता थंडावा जाणू लागला होता. त्यामुळे शरीराला आराम वाटत होता. तो लाल गोळा डोंगराआड झाला की आम्हाला त्रासदायक ठरणार होता. कारण अंधार पडला तर येथील दगडधोंडे तुडवणे कठीण जाणार होते. त्या कठिण चढाई प्रसंगातून आम्ही वनदेवाचे दर्शन घेत तळमाची, किल्ले निमगीरी, किल्ले सिंदोळा, उधळ्या, शिनलोप, भोरदा-या व इतर सुंदर परिसर न्याहळत नांगरद-याकडे उतरू लागलो. बहरलेला रानमेवा आम्हास मेजवानीसाठी आमंत्रित करत असूनही आम्ही त्याच्या विनंतीला मान देऊ शकत नव्हतो.
सुर्यदेवता निद्रेच्या तयारीला लागली होती. हळूहळू त्यांच्या डोळ्यांच्या पापण्या लवू लागल्या होत्या. आमची पावले झपझप उचलली जात होती. नांगरदरातुन उतरणे सोपे नव्हते. नांगरदरा पाठीमागे सोडत अस्वलदराने दरेवाडीत जायचा आमचा प्रयत्न होता. नांगरदराचा आकार बळीराजाच्या लाकडी नांगरा सारखा असल्याने पुर्वजांनी त्याचे बारश्याला ठेवलेले नाव म्हणजेच नांगरदरा असा भास झाला. नांगरदरा व अस्वलदरा हे खरेतर एकमेकांचे सोबती. दोघांनीपण येणाऱ्या पर्यटकांना जणू तळमाचीला पोहचविण्याचा ठेकाच घेतल्याचा भास होतो. अस्वलदरा म्हणजे जुन्नर तालुक्यात फक्त येथेच अस्वले पुर्वी पहावयास मिळायची असे येथील स्थानिक सांगतात म्हणून यास अस्वलदरा असे नाव पडले.अस्वलदरातील मोठ मोठाले दगड धोंडे तुडवत उतरणीला लागलो होतो. घामामुळे शरीरातुन दुर्गंधी येऊ लागली होती.पाय व गुडघे आराम मागत होते व ते त्यांना देणे शक्य नव्हते. असमंतात पक्षी आपल्या घराकडे गुणगुणत जाताना दिसत होते. अगदी तशीच घराची ओढ आम्हास लागली होती. परंतु गुणगुण्यासाठी शरीरात त्राण शिल्लक नव्हते. दरेवाडीमध्ये 7:00 वाजता पोहचलो. येथुन 40 कि.मी प्रवास करून घरी वाट पाहत असलेल्या पिंलांच्या घरट्याकडे पोहचायचे होते. किरण व रोहीदासच्या घरच्यांनी दुरून आम्हाला पाहताच ब्लॅक टी तयारच करून ठेवला होता. चहाचे दोन घोट घेत व त्या दोघांना योग्य तो मोबदला देत व त्यांची जाण्याची परवानगी घेत आम्ही मार्गस्त झालो ते जुन्नर शहराकडे पुन्हा एकदा येथे वारंवर अभ्यास करण्यासाठी येण्याचा विचार करूनच.
मित्रांनो हे जुन्नर तालुक्यातील जुन्नर शहराच्या पश्चिमेस 40 कि.मी अंतरावर देवळे या गावातील ठिकाण पहायला व अनुभवयाला विसरू नका. नाणेघाट मार्गाने किंवा माणिकडोह मार्गाने येथे पोहचता येते.भटकंती करताना जेवन पाणी सोबत ठेवायला विसरू नका. मग येताय ना? “निसर्गरम्य जुन्नर तालुका” भेटी आम्ही आपली वाट पाहतोय.
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)
लिंक
https://goo.gl/3usx1G

लेखक/छायाचित्रः श्री.खरमाळे रमेश (शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .

जुन्नर तालुक्याचा ताजमहाल म्हणजेच हापूसबागचा हबशी घुमट.

जुन्नर तालुक्याचा ताजमहाल म्हणजेच हापूसबागचा हबशी घुमट.

#हबशी_घुमट (#सौदागर_घुमट#जुन्नर
(जुन्नर शहराच्या पूर्वेस )
नारायणगाव ते जुन्नर हायवेने जुन्नरला आलात कि याच रस्त्यावर विशाल दगडी वेस जुन्या एस.टी स्टॅन्ड जवळ बांधण्यात आली आहे. याच वेशीच्या पूर्वेकडे तोंड करून उभे राहिले की एक आमरापुरकडे जाण्यासाठी डांबरी रस्ता आहे. याच रस्त्याने सरळ पूर्वेकडे साधारणतः सव्वा कि.मी गेलात की आपणास डावीकडे या विशाल वास्तूचे दर्शन घडते.
असे म्हटले जाते की हा सतराव्या शतकातील निजामशाही राजवटीत मुघलकालीन स्थापत्य शैलीचा एक अनोखा देखावा आहे.
निजामशाहाचा वजीर मलिकांबर यांच्याशी संबंधीत ही वास्तू आहे. जो की आफ्रिकेतील हाबसन प्रांतातून आलेल्या जुन्नर येथील हबशीबाग येथे तो वास्तव्यास होता. आज याच हबशीबागचा उल्लेख #हापुसबाग असा करण्यात येत आहे.
ऊंचच ऊंच 55 फुट रुंद व 60 फुट लांब कोरीव शिळेतील चौरसाकृती ही वास्तू लक्ष वेधून घेतल्या शिवाय राहत नाही.
साधारण 50 फुट ऊंचीच्या नक्षीदार भिंतीवरील कमानीवर 30 फुट उंच असलेला वरील घुमट अलगद तोलुन धरल्याचे एक उत्कृष्ट उदाहरण पहावयास मिळते.
आतील भागात नऊ समाध्या असुन. येथे आपण जोरात आवाज दिलात तर त्या ध्वनिचे नऊ पडसाद पुन्हा पुन्हा त्याच वेळी ऐकू येतात.व याच आतील भिंतीवर कुराणातील आयने कोरल्याचे निदर्शनास येते.
या वास्तूचा मलिकांबरशी संबंधीत कोण्या मोठ्या असामीचे हे स्मारक असण्याची शक्यता वर्तविली जात आहे.
पुरातत्व विभागाने आता या वास्तूचे मजबुतीकरण करूण संरक्षण भिंत बांधण्याचे काम हाती घेतले असून ते अंतिम टप्प्यात पुर्ण होत आले आहे.

लेखक /छायाचित्र – खरमाळे रमेश (शिवनेरी भुषण)
(माजी सैनिक खोडद)
8390008370
वनरक्षक – जुन्नर
उपाध्यक्ष – शिवाजी ट्रेल
सदस्य – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका
संस्थापक -:निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका फेसबुक पेज

त्यांचा अंधार संपलाय पण समस्या कायम आहे. 

त्यांचा अंधार संपलाय पण समस्या कायम आहे
जुन्नर तालुक्यात भटकंती करताना अनेकांच्या समस्या नेहमीच समोर येत असतात. कथा आणि व्यथा स्थानिकांकडून ऐकताना तर कधी अंगावर शहारे येतात तर कधी डोळ्यांच्या कडा पण पाझरू लागतात. मग एक प्रश्न काळजाला भिडतो तो म्हणजे खरोखरच हि “शिवरायांची” जन्मभुमी आहे का? प्रत्येक जण आपापल्या परीने लढा देतो व आपल्या समस्या सोडविण्याची धडपड करताना दिसतो व त्या पुर्ण पण होतात. परंतु ज्यांच्यामध्ये धडपड करण्याची क्षमताच नाही त्यांनी जावे कुठे? हा पण मोठा प्रश्न आहे.
जुन्नर तालुक्यातील अतिशय दुर्गम भाग म्हणून चार गावांचा उल्लेख नेहमीच ऐकावयास मिळतो ती गावे म्हणजे दक्षिणेकडील सुकाळवेढे व हातविज तर उत्तरेकडील कोपरे व मांडवे. या ठिकाणी एस. टी सुविधा गावात पोहचल्या ही आनंदाची बाब निश्चितच आहे. व त्यातुन त्यांना दिलासा पण मोठ्या प्रमाणात मिळाला. आता अपेक्षा आहे ती चांगल्या प्रकारे रस्ते होण्याची.
जुन्नर तालुक्यातील दुर्गम भागातील गाव म्हणजे #देवळे. या गावात सुविधा मिळाली खरी पण त्याच गावातील 40 कुटूंबातील जवळपास 250 लोकवस्ती असलेली #दरेवाडी मात्र शासन सुविधांपासून वंचित असलेली पहावयास मिळते.
अक्षांस – N 19*18’16.4 रेखांश – 073*44’18.3 वर वसलेल्या या दरेवाडीचा अंधार मिटला तो सन 2013 मध्ये तो पण एकल विद्यालयाच्या व गावच्या तरूणांच्या मदतीने. मुळात जर्मनीची असलेली #बाॅश्च (Bosch) कंपनीला एकल विद्यालयाने या दरेवाडीची माहीती दिली कि त्यांना हा प्रकल्प राबविण्यासाठी दुर्गम भागातील 30/40 घरांची अवश्यकता होती. कंपनीने सोलर प्रोजेक्ट येथे उभा केला व दरेवाडीला स्वातंत्र्यानंतर 65 वर्षांनी उजेड मिळाला.
या कंपनीने जवळपास 40 घरांमध्ये मिटर बसवलेले असून प्रत्येक घराघरामध्ये लाईट पुरवली जाते. एक इनव्हायटर रूममध्ये 6 बॅटरी संचात सोलरच्या माध्यमातून वीज सेव केली जाते व तीचा वापर टिव्ही, बल्प व वाडीच्या पाणीपुरवठा पंपासाठी केला जातो. मुलांचा अभ्यास, माता भगिनींचा स्वयंपाक याच प्रकाशात केला जातो. राॅकेल वर चालणारे दिवे नष्ट झाले व आरोग्यदायी यांचे जीवन ठरले. यासाठी प्रकल्पासाठी जागा दिली ती श्री. नामदेव सिताराम बुळे यांनी. या बदल्यात त्यांना घरात मोफत वीज देण्याचा निर्णय कमेटीने घेतला.
प्रत्येकी मिटर प्रमाणे रू 90/- आकारले जातात व त्याचा विनियोग या प्रोजेक्टच्या मेंटनससाठी केला जातो व याचे ताळेबंद ठेवण्यासाठी वाडीतील सात सदस्यांची वनदेवी कमेटी स्थापण्यात आली आहे. गेली पाच वर्षे हा वीज पुरवठा आमच्यासाठी उजेड घेऊन आल्याचा आनंद येथील ग्रामस्थ सांगतात. परंतु काही समस्या विचारले असता त्यांच्या डोळ्याच्या कडा ओल्या झालेल्या पहावयास मिळाल्या.
ते सांगतात घरात लाईट आली परंतु वाडीत यायला रस्ता नाही. एखादी बाळंतपणात आडलेली महीला किंवा आजारी पडलेल्या व्यक्तींना येथुन तीन कि.मी अंतरावर स्ट्रेचरवर घेऊन जावे लागते. तीन महिने येथे एवढा पाऊस पडतो की आमचा इतर सर्वांशी संपर्क तुटतो. कारण दोन मोठ्या ओढ्यांनी व डोंगरांनी वेढलेल्या भागावर ही वाडी असल्याने पुर्ण पाण्याचा वेढा आम्हाला पडतो व मुख्य रस्त्यावर येणेही शक्य होत नाही. आरोग्य सेवा मिळणेही कठीण होत. राशनपाणी याचा साठा करून ठेवावा लागतो. आम्हाला सर्वांना महत्वाची गरज आहे ती हा पावसाळा सुरू होण्याआधी येथील रस्त्याची, असे ग्रामस्थ केविलवाणे सांगतात.
मी “निसर्गरम्य जुन्नर तालुका” पेज परिवार तर्फे मा. आमदार शरददादा सोनवणे यांना विनंती करेल की आपण दरेवाडीच्या समस्येवर लवकरच निर्णय घेऊन येथील जणतेच्या समस्या लक्षात घेता त्यांच्या निश्चितच अडचणी दुर कराल. कारण त्यांचा अंधार संपलाय पण समस्या कायम आहेत.
ही दरेवाडी म्हणजे निसर्गाची मुक्तहस्ते उधळण असून जुन्नर तालुक्यात पर्यटनासाठी निश्चितच ट्रम्पकार्ड म्हणुन उदयास येईल यात शंकाच नाही. परंतु येथील सुखसुविधांसाठी उच्च पावले उचलली जाणे गरजेचे आहे.
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)
लिंक
https://goo.gl/3usx1G

लेखक/छायाचित्रः श्री.खरमाळे रमेश (शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .

लालखन हिवरे अर्थात हिवरे बु.|| एक ऐतिहासिक भेट.

लालखन हिवरे अर्थात हिवरे बु.|| एक ऐतिहासिक भेट.
हरिश्चंद्राची भेट घेऊन पुष्पावती माई धाकटी बहिण मांडवीला भेटायला निघते. द-याडोंगर खोरे तुडवत तुडवत व वेडीवाकडी वळणे घेत घेत ती जेव्हा जुन्नर तालुक्यातील तेजेवाडी येथे येते तेव्हा तीची भेट मांडवीशी होते. एकमेकींना भेटून झाल्यावर पुष्पा, मांडवीला विचारते अग तु कोठे निघालीस एवढे नटून थटून? मांडवी उत्तरते मोठ्या ताई कुकडीला भेटायला निघाले. येतीस का ताई तु पुढे? पुष्पा म्हणते अग मी मोठ्या ताईलाच भेटायला निघाले होते. म्हटले रस्त्यात तुला भेटून पुढे कुकडी ताईला भेटावे. मग काय पुष्पा व मांडवी दोघी मोठी बहीण कुकडीला भेटायला निघतात. बरेच अंतर चालत चालत त्या एका ठिकाणी कुकडीला भेटतात तेच ठिकाण म्हणजे जुन्नर तालुक्यातील लालखण हिवरे होय.
त्यांची भेट ज्या ठिकाणी होते त्या ठिकाणास आपण संगम असे म्हणतो. या ठिकाणी तीन नद्या एकत्र आल्याने येथे हेमाडपंती संगमेश्वराचे मंदिर बांधण्यात आले होते. संपूर्ण मंदिर जमीनदोस्त झाल्याने मंदिराबाहेरचे चार नंदी पहावयास मिळतात. हेमाडपंती मंदिराचे अवशेष पालथे असून फक्त एक मुर्ती निदर्शनास पडते. गणपती शिल्प जीर्ण अवस्थेत पहावयास मिळते. या ठिकाणी येण्यासाठी आज प्रथतःच कपडे उतरून छातीभर खोल पाण्यातुन 30 मीटर प्रवास करावा लागला तेव्हा कुठे येथील शिवलिंगास स्नान घालण्याचा व स्वच्छ करण्याचा योग आला.
नियमित पाण्याची सुखसुविधा उपलब्ध असल्याने येथे गाव वसले ते लालखन हिवरे.हेमाडपंती मंदिराचे जीर्ण अवशेष येथे पहावयास मिळतात. 1977 पर्यंत येथे येडगाव धरणाची निर्मीती करण्यात आली व या तीनही बहिणींचा रस्ता येथे अडविण्यात आला. व निर्माण झाले ते येडगाव धरण. त्यामुळे #संगमेश्वर_मंदिर व लालखण गाव पाण्याखाली गेले.
जुन्नर तालुक्याचे माजी आमदार कि ज्यांनी 15 वर्षे आपली सत्ता प्रस्थापित केली ते मा. वल्लभशेठ बेनके यांचे हे गाव. धरणामुळे गाव विभागले गेले व #कैलासनगर व #हिवरे_बुllअशी दुभागणी झाली.
आता आपणास प्रश्न पडला असेलच कि लालखण हे नाव कसे? यावर भोर बाबा आख्यायिका सांगतात की खुप खुप वर्षापूर्वी अहमदनगर मधील लालखण बाबांच्या समाधीपाशी असलेले दोन अतिशय लाल व मोठे भुंगे फिरत फिरत येथे आले व मरण पावले. त्यांची समाधी लालखण म्हणुन येथे बांधण्यात आली. ते भुंगे येथे बाबाच्या रूपात आले होते म्हणून तसे नाव देण्यात आले. #लालखण_मंदिर ही वास्तु बहुतेक निजामशाही कालखंडात बांधण्यात आली असावी असे वाटते. मंदिरात एक व मंदिराच्या बाहेर पश्चिमेस लागुन एक अशी दोन पिरस्थाने पहावयास मिळतात. नुकतीच 4 तारखेला मंदिर पाण्याची पातळी कमी झाल्याने येथे यात्रा संपन्न झाली होती.
याच समाधीच्या अगदी दक्षिणेला 30 मीटर अंतरावर भारताचे सर्वप्रथम वनसंरक्षक इंग्रज अधिकारी गिब्सन येथे सरकारी बंगल्यात वास्तव्यास होते. धरण निर्माण झाल्याने त्यांचे राहते घर पाण्याखाली गेले व त्याची पडझड मोठ्या प्रमाणात झाली व आज फक्त त्या इमारतीचे अवशेष पहावयास मिळतात. येथे विविध ठिकाणी समाधीस्तल पहावयास मिळतात. आखीव व रेखीव सुंदर तुळस येथील पसरलेल्या हिरवाईमधे तल्लीन होऊन उभी असल्याचे दिसते. बौद्ध समाधी याच तुळशीच्या पुर्वेस पहावयास मिळते. परंतु ती बौद्ध समाधी नसून समाधीस्तल असावे की जीच्या छतावर चुन्यामध्ये चारही दिशांना बसलेल्या अवस्थेतील मुर्ती कोरलेल्या दिसतात.
धरणाची पातळी खाली गेली की येथील ग्रामस्थांच्या पुर्वीच्या आठवणी ताज्या होऊ लागतात. सर्व बाजुंना लाबवर हरळीच्या गवताचे साम्राज्य पसरल्याने हा परिसर हिरवाईने व सौंदर्याने नटलेला पहावयास मिळतो. एकदा का या परिसरात आलात तर येथून निघता पाय काढणे फारच कठीण. अगदी अंधार होईपर्यंत मी येथून हललो नव्हतो.
ओझरच्या विघ्नहर्त्याच दर्शन झाले की पर्यटकांनी हिवरे बुll या गावातील या ठिकाणी भेट देणे सोयीस्कर आहे. अगदीच तीन कि.मी अंतरावर हे गाव आहे. गाव परिसर संपूर्ण उस क्षेत्राने अच्छादीत असल्याने येथील रस्ते नेहमीच हिरवाईच्या छायेत असतात. येथील सौंदर्य दर्शन जर सांजवेळी घेत असाल तर अतिउत्तम कारण सुर्यमावळतीचे दृष्य तर अप्रतिमच. मग पहातायना #हिवरे_बुll परिसर?

आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)
लिंक
https://goo.gl/3usx1G

लेखक/छायाचित्रः श्री.खरमाळे रमेश (शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .

 

अडीच वर्षे वय असलेल्या बालवाडीतील मुलीमुळे वाचले दोन जीव.

अडीच वर्षे वय असलेल्या बालवाडीतील मुलीमुळे वाचले दोन जीव.
सकाळी सकाळी नुकताच अंघोळ करून बसलो होतो. तेवढ्यात मोबाईल वर श्री. संजय गर्भे यांची काॅल रिंग वाजू लागली. मोबाईल रिसिव्ह केला तर बोलले घुबड पक्षाचे पिल्लू शाळेच्या वरांड्यात पडलेले आहे. येताय का? मी हो म्हटले व लगेच 10 मीनीटांत बेलसरला पोहचलो.पिल्लाची परिस्थिती पाहिली तर पिल्लू अगदीच खाली मान टाकलेल्या अवस्थेत होते. परंतु जखम कूठेच दिसत नव्हती. बहुतेक 20 /25 मुलांनी गराडा घातल्यामुळे घाबरले असावे असा तर्क केला. कोणत्या मुलाने पाहिले याला मी विचारले तर कु.वर्षना देवदत्त ताजणे या अडीच वर्षे वयातील बालवाडीच्या मुलीने पाहिले समजले. जवळच सौ शैलजा गर्भे व सौ छाया अरगडे या मुलांच्या शिक्षिका होत्या. त्यांनी मुलांना एकत्र करून पक्षांची माहिती देण्याचा मला आग्रह केला. मी माहीती देण्याआधी प्रथम खिशात 20 रू होते ते काढत कु.वर्षना देवदत्त ताजणे या मुलीस सर्वांसमक्ष बक्षीस म्हणून दिले. आणि बोललो छान काम केलेस बेटा. पक्षी हे आपले मित्र असतात. त्यांना कधीच मारायचे नसते. अश्या घायाळ झालेल्या पक्षांना नेहमीच जीवदान द्यायचे असते. कारण याच पक्षांमुळे पृथ्वी तलावर लाखो झाडे लावली जातात. मानव झाडे तोडतो व हे पक्षी मात्र फळे खातात व त्यांच्या विष्ठेतुन या फळांच्या बिया इतरत्र पसरतात व पाऊस पडला कि या बिया उगवतात तीच झाडे आपणास न लावता इतरत्र दिसतात. या शाळेत बहुतांशी मुले ठाकर समाजातील असल्याने त हा संदेश देणे खुप गरजेचे होते.
वर्षनाला ज्या ठिकाणी हे पिल्लू दिसले त्या ठिकाणी संजयजी गर्भे यांना दुसरे पिल्लू असल्याचे निदर्शनास आले. ते पण तेथेच उभे होते. डाॅ. अजय देशमुख यांना फोन करत असतानाच त्या पिल्लांची आई झाडावर दिसली. जीवाच्या आकांताने ओरडत होती. दु:ख कुणाला सांगणार ती. एक बाळ मरनासन्न होते तर दुसरे आईच्या कुशीत जाण्यासाठी धडपडत होते. आई मात्र आक्रोश करत होती. या झाडावरून त्या झाडावर फिरताना दिसत होती. दोन्ही पिल्ले मी एकत्र ठेवली होती व बाजुला जाऊन त्यांना आई घेऊन जाईल म्हणून वाट पाहू लागलो.
आता आईचा आवाज जोरातच येऊ लागला. मी जाऊन पाहिले तर मांजर या पिल्लांकडे पाहून हळु हळु पुढे शिकारीसाठी सरकत होती. त्या मांजरीला हुसकावून लावत ती पिल्ले उचलत पुन्हा उंच टाकीवर मी आणि संतोष बिरादार आम्ही ठेवली. त्या पिल्लाच्या आईला धिर आला असावा. कारण तीचा आवाज आपल्या लेकरांवर आलेले संकट टळल्यामुळे कमी झाला होता. निलगिरीच्या उंच झाडावरून एकटक ती आपल्या लाडल्यांना न्याहळत होती. त्यांना उचलून घेऊन जाण्यात ती असमर्थ होती. उंच टाकीवरून मात्र ओरडून आपल्या बाळांना आवाज देत त्यांचे सात्वन करत होती. जणू सांगत होती काळजी करू नका मी आहे तुमच्या पाठीशी. आजुनही एक बाळ शांत मरनासन्न अवस्थेत पडलेले होते. मला त्या पिल्लाची खुप काळजी वाटत होती. परंतु नाविलाज होता. परंतु खात्री होती की ते नक्कीच स्वतःला सावरेल. कारण उचलून घेताना त्याच्या पायांच्या नख्यांनी माझी हाताची बोटे घट्ट पकडली होती.
आम्ही खुप लांबुन कॅमेरा झुमकरून या बाळांची हालचाल टिपत होतो. आता झाडावरून आई त्यांच्या जवळच्या असलेल्या फांदीवर आली होती. आई जोरात ओरडत होती. अचानकच मरनासन्न अवस्थेत असलेल्या बाळात प्राण संचार झाल्याचे दिसून आले. त्याची हालचाल दिसून लागली व ते एकदम उभे राहिले. हे दृष्य पाहून मला अत्यानंद झाला. ते झोपलेल्या बाळाच्या कानावर पडलेल्या आईच्या आवाजाने संजीवनचे काम केले होते. अचानकच ते पळु लागले. आम्हा सर्वांच्या चेहर्‍यावर आनंद खुलला होता. तेवढ्यातच एका बाळाने अचानक टाकीवरून खाली जमीनीवर झेप घेतली. पंख हवेत विखुरली गेली व अलगत ते जमीनीवर उतरले. ही क्रिया पाहून
दुस-या पण बाळाने पंख उडवत जमीनीकडे झेपावले. आई त्या दिशेला उडताना दिसली. शेवटी दोन्ही बाळे आईच्या कुशीत सुखरूप पोहचली व आम्ही मोकळा श्वास घेत व आनंद व्यक्त करत व वर्षनाला दोन जीव वाचविल्याबद्दल शुभेच्छा देत पुढील कार्यासाठी मार्गस्थ झालो.
मित्रांनो कृपया पक्षी वाचवा व पक्षांशी मैत्री पुर्ण जगा. Please save birds
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)
लिंक
https://goo.gl/3usx1G

लेखक/छायाचित्रः श्री.खरमाळे रमेश (शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .

डोनीदारा उर्फ त्रिगिलदारा.

डोनीदारा उर्फ त्रिगिलदारा.

घाट वाटा म्हटले की निसर्ग दर्शन आलेच नाही का? जुन्नर तालुक्यातील घाटवाटा चढण आणि उतरणीला तर अक्षरक्षः दमछाक करतात. या सर्व घाटवाटांची एक विशेषता म्हणजे यांची उतरणीची सुरुवात शिवजन्मभुमीत होते व शेवट ठाणे जिल्ह्यात होतो. पश्चिम पट्यातील अनेक गावचे ग्रामस्थ तर याच वाटांचा नियमीत वापर मुंबई, कल्याणला जाण्यासाठी करत. विविध गावच्या बाजारांसाठी ते येथुनच प्रवास करत व भेट देत. अशा सात घाट वाटा म्हणजे किल्ले सिंदोळा व उधळ्या यांच्या मधील माळशेज घाट बोगद्यापाशी उतरणारा श्री. शिवछत्रपती शिवाजी महाराज यांचा पावणखिंड मार्ग, उधळ्या ते भोरद-या यांच्या मधील माळशेज घाटातील यु पाॅईन्टवर उतरणारा भोरदा-या, अंजनावळे डोंगर ते नाणेघाट यामधील भैरवगडाकडे व मोरोशिला घेऊन जाणारे भोरांड्याची नाळ, पुरातन व्यापारी मार्ग म्हणजे नाणेघाट,आंबोली ते दुर्ग ढाकोबा यांच्या मधील असणारा दा-याघाट, दुर्ग ढाकोबा ते दुर्गवाडी यामधील खुटादारा वाट आणि दुर्गादेवी ते डोणी यामधील असलेली डोनीदारा उर्फ त्रिगिलदारा या उतरताना तर यांची विविध रूपे अनुभवयास मिळतात. परंतु डोनीदारा उर्फ त्रिगिलदारा या घाटवाटेची काही सुंदरता वेगळीच. हातवीज गावातुन डोनीला जो रस्ता कोकणकड्याच्या किणा-याजवळुन पुढे अडीच कि.मी जातो याच किनाऱ्यावर ही घाटवाट खाली कोकणाकडे दोन उंचच उंच कड्यानी वेढलेली दिसते. इतर घाटवाटांच्या तुलनेत या वाटेचा उतार तीव्र स्वरूपात आढळुन येत नाही. याच उताराला दोन नद्यांच्या संगम पहावयास मिळतो. अगदी रस्त्यालगत ही घाटवाट असल्याने पर्यटकांसाठी निश्चितच पर्वनी ठरेल. येथील दोन कड्यांवर व्हॅली क्राॅसिंगसाठी एक वेगळाच थरार घेता येऊ शकतो. त्यामुळे रॅपलिंग व क्लायबिंग सारखे हे ठिकाण असल्याने याला विशेष महत्व भविष्यात प्राप्त होऊ शकतो. यासाठी हातवीज ग्रामस्थांनी प्रयत्न करायला हवेत. कारण जुन्नरचा सर्वात अतिदुर्गम भाग म्हणून हातवीजची ओळख आहे. त्यामुळे रोजगाराच्या संधी येथील ग्रामस्थांना येथे पर्यटनाच्या माध्यमातून सहज निर्माण होऊ शकतात. जवळच दुर्गादेवी सारखे अतिशय सुंदर ठिकाण असून येथील देवराईला विशेष महत्त्व आहे. या ठिकाणाला हातवीजचे माजी सरपंच कसाळे यांच्या सोबतीत भेट देण्याचा योग आला. खुप खुप धन्यवाद सरपंच.
कधी योग आलाच तर डोनीदारा उर्फ त्रिगिलदारा या घाटवाटेचा थरार घ्यायला विसरू नका.
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)
लिंक
https://goo.gl/3usx1G

लेखक/छायाचित्रः श्री.खरमाळे रमेश (शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका. 

 

जुन्नर तालुक्यातील पिंपळवंडीचे हेमाडपंती पिंपळेश्वर मंदिर.

जुन्नर तालुक्यातील पिंपळवंडीचे हेमाडपंती पिंपळेश्वर मंदिर.
नुकतीच #जुन्नर तालुक्यातील पिंपळवंडी गावाला भेट देण्याचा योग आला. पुणे – नाशिक हायवेपासुन अगदीच दोन कि.मी अंतरावर पश्चिमेस वसलेले हे गाव. या गावची एक ओळख सांगायची झाली तर विधानसभेच्या निवडणुकीत मनसेचे एकमेव आमदार महाराष्ट्रतुन निवडून आले ते म्हणजे मा.शरददादा सोनवणे त्यांचे गाव म्हणजेच #पिंपळवंडी गाव.
गावाला असे नाव का पडले असावे असा प्रश्न पडतो व विचारधारा सुरू होते ती या नावाच्या शोधाची. माझा प्रवास उंब्रज, काळवाडी मार्गे पिंपळवंडी असा होता. हा सर्व परिसर येडगाव धरणाच्या पाणलोटाखाली असल्याने येथील सुंदरतेला तर चार चांद लागलेले दिसतात. गावाच्या पाठीमागे पश्चिमेस एक 100 मी. अंतरावर पिंपळेश्वर ओढा लागतो. या ओढ्याच्या काठी एक हेमाडपंती मंदिर दृष्टीस पडते. येथील परिसर अनेक पिंपळ वृक्षांनी व्यापलेला दिसतो व नकळतच #काशीखंड अध्याय – 50 मधील ओव्या आठवू लागतात.
श्री गणेशाय नमः षडास्यलणे आगस्ती मुनी
त्या दक्षिणदेशी काम्यकवनी महाक्षेत्र असे पुण्यजीवनी
पापनाशनी जोदाते ll1ll
गोदावरीचे उत्तरपारी प्रतिष्ठान आसे पुण्यनगरी
तेथे लींग रछायना बरव्यापरी पिंपळेश्वरतो ll2ll
दुधचीऋषीचा कुमार पीपलाद नामे मुनेश्वर तेणे गोदातिरी
छपीलाहार त्यानाव पिंपळेश्वर ll3ll
हे आठवताच येथील अख्यायिका समोर एक चित्रपट रूपात उभी राहते. ती पुढील प्रमाणे.
स्वतःच्या हाडाची शस्त्रे इंद्रास करून दिली ते ऋषी म्हणजे दधीची ऋषी जे सप्तऋषी होऊन गेले त्यापैकी हे त्यातील एक होय. त्यांचे पुत्र पिंपलाद हे खुप मोठे शिवभक्त होते. त्यांनी काही वर्षे विश्वेश्वराची सेवा करून ते नर्मदातिरी तपचर्या परिक्रमा केली व पुन्हा ते काशिला आले. व विश्वेश्वराची भक्ती व सेवा केली. काही वर्षे निघून गेली व पिंपलाद यांना भगवंतांचा आदेश झाला की तिर्थांटन करा.ते तिर्थांटन करत करत “शिवजन्मभुमी” आज ज्या नावाने ओळखले जाते तेव्हा त्यावेळी हा भुभाग “दंडकारण्य” म्हणुन ओळखला जायचा ते या ठिकाणी पोहचले. येथील परिसरातून जात असताना त्यांना हा परीसर खुप आवडला. दक्षिणेस जवळच अंतरावर कुकडी माई संथ प्रवाहीत होत्या. घणदाट जंगल असल्याने जपासाठी त्यांना येथे सर्व काही मांगल्य वाटले व ते येथेच वाहत्या ओठ्याकाठच्या खडकावर तपश्चर्या करू लागले. परंतु त्यांचे प्रत्येक वर्षी महाशिवरात्री काशियात्रेस जाणे टळत नसे.
यात्रा संपली की येथील भुमाता पुन्हा त्यांची येथे वाट पाहत असे. पिंपलाद ऋषींचे वय होत चालले होते. तपश्चर्येच्या बळावर त्यांना अनेक सिध्दी प्राप्त झाल्या होत्या. आजुबाजुच्या परिसरातही ऋषींची ख्याती पसरत चालली होती.
पिंपलाद ऋषींचे आता खुपच वय झाले होते. महाशिवरात्रीस काशियात्रेस जाण्याची चिंता वाटू लागली होती. त्यांना त्यांचे मन स्वस्थ बसू देत नव्हते. कारण वृद्धापकाळात यात्रा करणे शक्‍य होणार नव्हते. शेवटी त्यांनी आपल्या साधनेचा वापर केला व स्वतःचे शिर काशियात्रेस योगसाधनेने पाठवले.
पिंपलाद ऋषींच्या तपाची व श्रद्धेची भगवान शंकरांना जाणीव झाली व भगवान शंकराची व या पिंपलाद ऋषींच्या शिराची भेट #नगर जिल्ह्यातील #पारनेर तालुक्यातील #विरोलीगावात झाली. या भक्ताचे निस्सीम भक्ती पाहून या भक्ताच्या शिराची भगवान शंकरांनी प्रतिष्ठापना या #विरोली गावातच केली व ते शिर स्वतः भगवान शंकर पिंपळवंडी या गावात या पिंपलाद ऋषींच्या तपश्चर्ये ठिकाणी येऊन त्यांना प्रत्यक्ष दर्शन दिले व आता तुला काशियात्रेस येण्याची गरज नाही. मी सतत लिंग रूपात निवास करीन व मला या ठिकाणी पिंपळेश्वर या नावाने ओळखले जाईल. असे सांगून त्यांनी लिंग रूपात पिंपळेश्वराची लिंगरूपामध्ये व येथे गंगेसह स्थापना केली व भगवान शंकर अंतर्धान झाले.
मित्रांनो ही जरी अख्यायिका सांगितली जात असली तरी येथील गंगा कुंड रूपात वर्षाच्या 365 दिवस गायमुखातुन वाहताना दिसते या कुंडास आजही गंगातिर्थ व छोट्या कुंडास काशितिर्थ म्हणुन ओळखले जाते. मंदिराच्या शेजारीच पिंपलाद ऋषींची समाधी आहे. मंदिर गर्भगृहात डावीकडे पिंपलाद ऋषींची शिरविरहीत मुर्ती आहे. व समोरच एक गोल दगड ठेवला असून आपण मांडी घालून बसुन त्या दगडावर हात ठेवून मनात प्रश्न केला की त्याचे उत्तर मिळते.
पिंपलाद ऋषींच्या ख्यातीने एक एक भक्त या स्थानी राहु लागला. येथे बाजारपेठेची निर्मीती झाली व उभे राहीले एक खेडेगाव अर्थात #पिंपळवंडी.
येथे काळानुरून एक प्रचंड कोरिव व आखीव व रेखीव दगडी शिल्पांचे एक हेमाडपंती मंदिर उभे राहिले. काळ वाढू लागला व भुतकाळात लोटला जाऊ लागला. मनुष्य इतिहासाच्या पाऊलखुणा विसरू लागला. जिर्ण व पडझड झालेली मंदिरे हटवू लागला. हळूहळू पडझड झालेल्या वास्तु धरणात, गंगेत तर कधी कधी जमीनीखाली दडपून टाकू लागला. जुणी मंदिरे पाडून त्या जुन्या मंदिरांचे पुरावे नवनिर्मित मंदिराच्या पायथ्यातच गाडून त्यावर उभी राहिली ती नवीन मंदिरे. आज जेव्हा मी येथे या पाऊलखुणा शोधू लागलो तर एकच दगडी शिल्प मंदिराच्या उत्तरेला टेकवून ठेवल्याचे दिसले कदाचित ते श्री गणेशाचे शिल्प असल्याने ते ठेवण्यात आले असावे.तसेच दक्षिणेस विरघळ दिसून येते. मंदिराच्या आतील भाग पुरातन वाटतो खरा परंतु तो पुनरस्थापीत करण्यात आले असावे असे वाटते. हेमाडपंती बांधनीतील दगडांचा रिघ मंदिराच्या पुर्वेस ओढ्यात पडलेला दिसतो खरा परंतू येथील कोरीव मुर्ती पहावयास मिळत नाहीत. गावचे ग्रामस्थ श्री. विकास बाजीराव काकडे यांना हेमाडपंती बांधनीतील मुर्ती आजुबाजुला कुठे पहावयास मिळतील का? विचारले असता त्यांनी पिंपळवंडी गावतील मारूती मंदिराच्या चार दिशेला भिंतीला उभ्या केलेल्या मुर्ती दाखवल्या. त्या पाहून मन प्रसन्न झाले. व खात्री पटली कि खरोखरच येथे पिंपळेश्वराचे हेमाडपंती मंदिर होते. या मुर्ती व मंदिराच्या पायथ्याच्या भरावात गाडलेल्या मुर्ती बाहेर काढणे खुपच गरजेचे वाटले. कारण या परीसराचा व गावचा खरा पौराणिक इतिहास फक्त आणि फक्त याच मुर्तींमुळे जीवंत ठेवला जाऊ शकतो.
मी समस्त ग्रामस्थ पिंपळवंडी व मा.आमदार शरददादा सोनवणे यांना विनंती करेल की आपण हे इतिहासाचे ठोस पुरावे आपल्या गावच्या इतिहासासाठी खुप मौलिक असून त्यांचे संवर्धन करूने गरजेचे आहे. जर ते नष्ट झाले तर निश्चितच गावचा इतिहास पुसला जाईल. या ठिकाणी एक भव्य दिव्य मंदिराची निर्माण करून “पिंपळेश्वराचा” वारसा जपला पाहिजे. याच रस्त्यावर व पुढे काळवाडी व पुढे ऐतिहासिक वारसा लाभलेले उंब्रज गाव असल्यामुळे निश्चितच पर्यटनासाठी एक मोठी उपलब्धी सहज होऊन येथील रोजगाराच्या हजारो संधी निर्माण होऊ शकतील.
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)
लिंक
https://goo.gl/3usx1G

लेखक/छायाचित्रः श्री.खरमाळे रमेश (शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .

 

 

निसर्ग सौंदर्याने नटलेले उंब्रज गाव.

निसर्ग सौंदर्याने नटलेले उंब्रज गाव.

हिंगणे दप्तर खंड तिसरा या भारत संशोधक मंडळाने जी बखर लिहीली त्या पुस्तकात ज्या गावच्या ऐतिहासिक मंदिराच्या खर्चाचा उल्लेख मिळतो ते मंदीर म्हणजे जुन्नर तालुक्यातील उब्रज गावचे महालक्ष्मी मंदिर. या गावचा ऐतिहासिक वारसा सुरू होतो ते येथील पुष्पावती व कुकडी नदीच्या संगमाने. येथील धरणात लुप्त झाले ते संगमेश्वराचे मंदिर. येथील ऐतिहासिक वारसा पाहता नवीन गावातील शनि व हनुमान मंदिराच्या समोर असलेली विरघळ लक्ष वेधते. गावकरी या वीरघळीचा उपयोग पाऊस पाडण्यासाठी करतात ऐकून नवल वाटले. ते कसे विचारले असता सांगतात, पुर्वी पासून जर दुष्काळी परिस्थिती उद्भवली की या मुर्तीला पालथे घातले की त्यावर एक वजन ठेवतात. पाऊस पडला की त्या ठेवलेल्या वजनाचा इतकी शेरणी वाटतात म्हणे. विशेष म्हणजे उब्रज गाव एकच होते परंतु येडगाव धरण बांधण्यात आले व येथील गावाचे विभाजन झाले व दोन ठिकाणी विस्तारीत झाले. म्हणून येथे उंब्रज 1 व 2 अशी गावे पहावयास मिळतात. परंतु आजही गावच्या खुना व येथील मंदिरे जशास तशी आहेत. येथील विर नावाचे दगडी शिल्प परीसरात लक्ष वेधून घेते. महालक्ष्मी मंदिर पेशवेकालीन असून खुप काही येथे अभ्यास करण्यासाठी गोष्टी पहावयास मिळतात.
याच गावातून पुर्व पट्यातील आणे व इतर 10 गावांना येथुनच पाईपलाईन द्वारा पाणी पुरवठा केला जातो. विशेष म्हणजे जुन्नर तालुक्यातील इतर चार धरणांचे पाणी या येडगाव धरणात आणले जाते. येथील परीसर पाहता आपण बाहेर देशात आहोत की काय असा भास होतो. या परीसरात विषयी जास्त काही लिहीता फक्त छायाचित्रेच येथील सुंदरता सांगून जातात. येथील मळगंगा मंदिराच्या आवारातील वडाचे झाड जवळपास 400 वर्ष जुने असुन आजही ते सुरक्षित आहे. जो एकदा या परिसरास भेट देईल तो निश्चितच वारंवार या परीसराच्या दर्शनास गेल्या शिवाय राहणार नाही. विविध पक्षी या परीसरात विहार करत असल्याने एक विशिष्ट संगिताची धुन पक्षांच्या वानितुन ऐकावयास मिळते.
येथील गद्य गळेचा इतिहास स्थानिकांकडून ऐकून नवलच वाटले. सांगतात जर पाठीची शिर भरली असेल तर या दगडावर झोपल्यावर व्यवस्थित होते व आराम मिळतो. याच गावाला लागुन येडगाव धरणभिंत लाभली असल्याने येथील परीसर नेहमीच हिरवाईचा शालू पांघरलेला दिसतो. संपूर्ण परीसरास उसाचे अच्छादन पहावयास मिळते.
या जुन्या उंब्रज गावचा एक पर्यटन म्हणून जर विकास केला गेला तर निश्चितच येथील तरूण व तरूणींना रोजगाराच्या हजारो संधी उपलब्ध होतील फक्त गरज आहे ती एक चांगल्या प्रकारच्या पर्यटन विकासीत आराखड्याची व गावकर्यांच्या सहभागाची. की ज्यांच्या माध्यमातून साकार होईल एक विकसीत पर्यटन स्थळ. या विकासासाठी मराठाबाणा फेम अशोकजी हांडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली ती भक्तभवन बांधून सुरूवात झाली आहेच.
या परिसराचा अभ्यास करण्याची संधी डाॅ.राहूल हांडे व महालक्ष्मी ट्रस्टच्या माध्यमातून प्राप्त झाली त्याबद्दल खुप खुप धन्यवाद. सर्व छायाचित्रे उंब्रज ग्रामस्थांना समर्पित करतो कारण तो आपला अनमोल ठेवा आहे.
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)

लेखक/ छायाचित्र :-
श्री.खरमाळे रमेश ( शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .+

 

 

एक सेल्फी असाही

एक सेल्फी असाही.
जेवण करण्यासाठी हाॅटेलमध्ये बसलो होतो. एक गृहस्थ माझ्याकडे सारखी नजर लावून पहात होते. मी व माझ्या सौ स्वाती आम्ही गप्पा मारण्यात दंग होतो. माझे तोंड त्या व्यक्तीच्या दिशेला होते जो खुपवेळ माझ्याकडे एकटक पाहत होता. माझे अधुन मधुन त्यांच्याडे लक्ष जात होते. बहुतेक माझ्याकडे त्यांचे काही काम असावे असा मला भास होत होता. मी त्याकडे नजरा नजर होऊनही दर्लक्ष करत होतो. जेवणाची आॅर्डर करत सौ आणि मी गप्पा मारू लागलो. अचानकच ती व्यक्ती जवळ आली. आपणच खरमाळे सर का? असा मला प्रश्न केला. मी हो म्हटले व त्यांच्या चेहर्‍यावरील आनंद पाहून थोडा चक्रावलोच. कारण मी या गृहस्थाला ओळखत नव्हतो मग एवढे आनंदी होण्याच कारण काय? काहीच समजले नाही. मी पुढला विचारच करत होतो की, तेवढ्यात तेच गृहस्थ बोलले सर एक सेल्फी हवाय तुमच्या सोबत. मी म्हटले घ्या की त्यात काय? दोघे हाॅटेल बाहेर दरवाजात उभे राहीलो. जवळच्या वेटरनी आमचा फोटो टिपला वपरत आतमध्ये आलो. या महाशयांनी 500/- रू नोट काढली व मला देऊ केली.मला रहावल नाही. आहो सेल्फी फोटोचे पाचशे रूपये का? नको नको नकोत पैसे? ते बोलले मग तुम्ही जेवन करा तुमचा हाॅटेलचा बिल मी भरतो. आहो नाही. तुमचा काहीतरी गैरसमज होतोय. तुम्ही का बिल भरणार? तुम्हीच बसा सोबत जेवायला मीच बिल भरतो.
ते सांगू लागले मी गणेशजी काशिद चिंचोली गावचा गृहस्थ. आपल्या “निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका” या पेजवर मी भरभरून प्रेम करतो. आपले कार्य व ध्यास मी नेहमीच पाहतो. आपल्यासाठी आज मला फक्त एकदा खर्च करू द्या प्लीज. मी पुन्हा नकार दिला. ते सांगत होते नोकरी निमित्ताने मी मुंबईकर झालो. त्यामुळे गावी पुन्हा परतने शक्यच झाले नाही. शिवजन्मभुमीवर त्यांच प्रचंड प्रेम त्यांच्या बोलण्यातून जानवल. ते अहमदनगरला काही कामानिमीत्ताने निघाले होते. मला अचानक पाहीले व थांबले होते.
शेवटी ती 500/- रू नोट त्यांनी केलेल्या आट्टाहासाने मला त्यांनी थोपवलीच. व बोलले आपल्या हातुन एका गरीबावर किंवा गरजुवर खर्च करा. मी त्यांच्या भावनांची इज्जत करत नाविलाजास्तव ती नोट खिशात घातली. त्या व्यक्तीच्या चेहर्‍यावर 500/- रू गेल्याचे दुःख दिसले नाही तर लाख रूपये मिळाल्याचे समाधान झळकत होते.
माझा मोबाईल नंबर त्यांनी घेतला. मी त्यांना बोललो आपला नंबर मला नक्की पाठवा व नाव पण टाका व मेसेज करा. ते नंबर घेत पाठीमागे वळाले व झपझप एस.टी स्टॅन्डच्या दिशेने चालू लागले मात्र मी आ वासून त्यांच्या पाठमोर्‍या आकृतीकडे बसलेल्या टेबलवरून पाहतच राहीलो. माझ्या सौ तर माझ्याकडे आश्चर्याने अवाक होऊन पहातच राहील्या.
नक्कीच गणेश भाऊ आपले 500/- रू अशा गरजुंवर खर्च होतील की ज्याची आपेक्षा आपण केली नसेल. मात्र नक्कीच सांगतो की ती 500/- ची नोट जेवढ्या दिवस माझ्याकडे असेल ती जेव्हा ती गरजुकडे जाईल तीच्या व्याजासकट जाईल. आपण जे प्रेम दाखवलत त्याबद्दल आपणास माझा लाख लाख मुजरा. आपण पाठवलेला सेल्फी माझ्यासाठी नक्कीच लाखमोलाचा आहे.
जे भावले ते लिहीले. आवडले तर नक्कीच शेअर करा.
जय भवानी
जय शिवाजी.
(आमचा YouTube चायनल लिंकवर क्लिक करा
https://goo.gl/3usx1G व
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)

लेखक : श्री.खरमाळे रमेश ( शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .

जुन्नर तालुक्यातील भोरवाडीची पेशवेकालीन अप्रतीम बारव

जुन्नर तालुक्यातील भोरवाडीची पेशवेकालीन अप्रतीम बारव.
आज श्री.रामनवमी उत्सव देशात विविध ठिकाणी साजरा करण्यात आला. याच दिवशी जुन्नर तालुक्यातील माझ्या खोडद गावचे ग्रामदैवत माता जगदंबा यात्रोत्सव असल्याने मी खोडद गावलाच होतो. वर्षातून एकदा सर्व मित्रमंडळीना एकत्र भेटण्याची नामी संधी म्हणजे ग्रामीण यात्रोत्सवच. गावातील इतरत्र नोकरी कामधंदा करणारे मित्र या दिवशी हमखास येणार व भुतकाळातील घडलेल्या घटनांना पुन्हा एकदा उजाळा याच माध्यमातून मिळत असतो.
श्री. राम जन्मोत्सव मोठ्या थाटामाटात पार पडला व आम्ही मित्र मंडळी नारायणगड पायथ्याशी असलेल्या भुयाराच्या शोधात निघालो मित्र सुभाष कुचिक, राजकुमार डोंगरे, मी व सोबतीला भाऊ कुचिक होतो. राजकुमारच्या घरी सरबत घेऊन निघालो. वाटेत सुभाष ने भोरवाडीची पेशवेकालीन अप्रतीम बारव पाहून जाऊया बोलला. मग काय चारचाकी थेट तेथेच उभी राहिली जेथे बारव होती.
अडचणीत शिरलो. बारव अनेक टणटणीच्या झुडपांनी वेढलेली होती. आत मध्ये जाणे कठीणच होते. तीथे साफ सफाई करत आम्ही आत शिरलो. पुरातन मार्ग गाडलेला होता त्याची स्वच्छता करत करत जवळपास 30/35 पाय-याची स्वच्छता केली. दोन वेशि पार करून विहीरीत प्रवेश केला. लिंबाच्या वृक्षामुळे पश्चिम भिंतीची जवळपास सर्वच पडझड झालेली होती. परंतु प्रवेश करणारा मार्ग जवळपास तीस फुट खोल बांधत नेला असून दोन कमांनी विटांनी कमान आकार देऊन अप्रतिम साकार केल्या आहेत.
जुन्नर तालुक्यातील एवढी सुरेख व सुंदर विहीर मला दुसरीकडे अद्याप पहावयास मिळाली नाही. मी वडगाव ग्रामस्थ बंधूंना विनंती करेल की या विहीरीच्या संवर्धनासाठी ठोस पावले उचलली जावीत व आपल्या गावाला लाभलेला हा ऐतिहासिक वारसा जगासमोर एक पर्यटनाला चालना म्हणुन पुढे यावा.
(आमचा YouTube चायनल लिंकवर क्लिक करा
https://goo.gl/3usx1G व
आमचे इतर व्हिडिओ पाहण्यासाठी युट्यूब चायनल subscribe करायला विसरू नका.)

लेखक/ छायाचित्र : श्री.खरमाळे रमेश ( शिवनेरी भुषण)
वनरक्षक जुन्नर
(माजी सैनिक खोडद) 
मो.नं. 8390008370 
उपाध्यक्ष -“शिवाजी ट्रेल”
संचालक – माजी सैनिक संघ जुन्नर तालुका 
फेसबुक पेज- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका .
विकसित अंड्राॅईड अॅप- निसर्ग रम्य जुन्नर तालुका अँड्रॉइड अँप डाऊनलोड करीता लिंक खालील प्रमाणे देत आहोत. त्यावर क्लिक करा.
https://play.google.com/store/apps/details…